عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

1083

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

روس و انگليس از قرار تلگرافات خارجه ، روس و انگليس در سر ايران اتحاد كرده‌اند كه چون اين مملكت بىقانون است قسمت كرده نظم بدهند . دولت آلمان مدعى آنهاست . هنوز او را راضى نكرده‌اند خيالات آنها در ايران نفوذى پيدا كرده . طهران در عشر اول ذىقعده 1324 ، از طرف وزارت علوم ، روزنامه مىنويسند هفته‌اى دو مرتبه در دو ورق از مطالب سياسى و غيره موسوم به معارف « 1 » . سابقا اين روزنامه منتشر مىشد . بعد موقوف شد . نگارنده‌اش ميرزا محمد على بهجت دزفولى است كه سابقا روزنامهء دعوة الحق را مىنوشت . طهران در عشر اول ذىقعده به اجازهء دولت ، مجد الاسلام كرمانى هفته‌اى يك‌بار جريدهء موسوم به نداى وطن « 2 » مىنويسد . سابقا جريدهء ادب اديب الممالك را او نوشته طهران در ماه شوال اهالى خراسان مىخواهند وكيل از طرف خود معين كرده به طهران بفرستند و چندين مجلس شد . چون آصف الدوله حاكم مانع از اين كار است و اسباب‌چينى مىنمايد ، تا عشر اول ذىقعده وكيل معين نشد . احتمال مىرود در مجلس شورا او را معزول نمايند .

--> ( 1 ) . معارف مجله‌اى بود به مديريت شيخ محمد على بهجت دزفولى كه در سال 1324 انتشار يافت . معارف در ابتدا روزنامهء هفتگى بود ، بعد به صورت مجله درآمد و تا حدود سال 1309 انتشار آن به صورت دوازده شماره در سال ادامه يافته و بايد دانست كه معارف قبلا روزنامه‌اى بود با صاحب امتيازى « انجمن معارف » كه اولين شمارهء آن در 1316 به قطع وزيرى چاپ سنگى منتشر شده . ولى انجمن معارف از تأسيسات فرهنگى شيخ محمد على دزفولى بود . ( 2 ) . نداى وطن روزنامه‌اى بود به مديريت مجد الاسلام كرمانى با چاپ سربى كه اول شمارهء آن در تاريخ پنج‌شنبه 11 ذى القعده 1324 انتشار يافته . وى همراه با ميرزا حسن رشديه و ميرزا آقاى اصفهانى به دستور عين الدوله به كلات تبعيد شده بود و پس از صدور فرمان مشروطيت و افتتاح مجلس آزاد شد .